5 dấu hiệu cảnh báo cầu trục sắp “toang” (đừng bỏ qua)

 Cầu trục là một hệ thống kết cấu và máy móc có ý nghĩa và giá trị rất lớn trong bất kỳ nhà xưởng nào, nhưng cũng rất nhanh xuống cấp nếu bỏ qua các tín hiệu cảnh báo sớm. Hiểu rõ các tín hiệu này trước khi cầu trục hỏng nặng hoặc thâm chí xảy ra sự cố lớn sẽ không chỉ tiết kiệm chi phí sửa chữa mà còn bảo vệ an toàn lao động và duy trì hiệu suất sản xuất. 

Tuấn Cầu Trục sẽ liệt kê 5 dấu hiệu cảnh báo cầu trục hỏng nhất định không được bỏ qua, cùng nguyên nhân gốc rễ và phương pháp xử lý hiệu quả. 

Hệ thống cầu trục rất lớn và nhiều cấu kiện đi kèm.

Dấu hiệu 1: Rung lắc bất thường & tiếng kêu lạ 

Biểu hiện: Cầu trục dao động mạnh bất thường, tiếng kêu to từ bánh xe hoặc các khớp nối trên kết cấu dầm thép.

Nguyên nhân:

• Ray cầu trục hỏng (thường bị cong) do chênh lệch cao độ giữa hai ray làm bánh xe không chạy trơn, tạo lực ngang bất thường dẫn đến rung mạnh. 

• Bánh xe mòn không đều khiến mặt tiếp xúc với ray không ổn định.

• Nút bu lông gắn bánh xe bị lỏng do rung lắc hoặc ổ bi bên trong hộp số bị mòn khiến khoảng hở tăng, tạo ra rung lắc khi tải. 

Kiểm tra & xử lý: 

Nâng cầu trục không tải, chạy chậm, lắng nghe tiếng kêu và quan sát dao động. Nếu rung từ bánh xe → kiểm tra bánh xe bị bẹp hay ray lệch. Nếu rung từ khớp nối → kiểm tra nút bu lông lỏng bằng cách cố gắng xoay vít bằng tay. 

Phương án xử lý: 

• Siết lại bu lông bị lỏng, nắn lại ray lệch và kiểm tra bánh xe.  

• Điều chỉnh cao độ ray theo tiêu chuẩn (sai số < 2mm).

Dấu hiệu 2: Động cơ hộp giảm tốc nóng quá mức hoặc không nâng được

Biểu hiện: 

Vỏ động cơ hộp giảm tốc nóng bất thường, hoặc động cơ quay nhưng lực nâng yếu, hàng nâng chậm.

Nguyên nhân:

• Chế độ làm việc pa lăng không phù hợp. Ví dụ chọn pa lăng chế độ M2 (nhẹ) dùng cho công việc chế độ M5–M7 (nặng, 3–4 ca) buộc motor chạy liên tục ở ngưỡng cao và nóng quá mức, thậm chí có nguy cơ cháy cuộn dây. 

• Dầu hộp giảm tốc thiếu hoặc bẩn khiến ma sát tăng, tạo lực cản lớn khi các cấu kiện bên trong động cơ hoạt động. 

• Động cơ hộp giảm tốc bị cháy cuộn dây hoặc giảm công suất đáng kể do quá tải trong thời gian dài. 

Kiểm tra: 

• Dùng nhiệt kế hồng ngoại đo nhiệt độ vỏ động cơ (nếu > 80°C là báo hiệu quá tải) hoặc kiểm tra xem relay nhiệt trên tủ điều khiển có báo quá nhiệt không. 

• Mở nắp hộp giảm tốc để kiểm tra mực dầu và chất lượng dầu hiện tại. 

Phương án xử lý: 

• Kiểm tra chế độ làm việc pa lăng có đúng không. Nếu motor vẫn nóng dù đã xử lý, phải thay motor mới.

• Nếu mực dầu xuống thấp hoặc dầu đục thì cần thêm/thay dầu.

Dấu hiệu 3: Phanh bị trôi tải hoặc nâng tải không vững

Biểu hiện: 

Khi thả cần điều khiển, hàng hóa không dừng lại ngay mà chậm từ từ tuột xuống, hoặc khi nâng hàng nặng, hàng nâng có lúc dừng có lúc chạy. Trong trường hợp tải nặng, hàng thậm chí bị trôi tự do.

Nguyên nhân:

• Má phanh bị mòn sau vài năm lực phanh giảm mạnh. Khi độ dày < 2mm, phanh không còn tạo được lực giữ.

• Cuộn hút phanh yếu hoặc hỏng. Điện áp cấp không ổn định (sụt áp), hoặc cuộn dây cháy một phần khiến phanh không giữ chắc được hàng.

• Dây cáp bị bẹp, kéo không song song do hàng nâng lệch tâm hoặc sai kỹ thuật.

Phương án xử lý: 

• Thay má phanh mới nếu độ dày < 2mm 

• Kiểm tra điện áp cấp cuộn hút 

• Kiểm tra dây cáp không bị bẹp, nâng hàng luôn theo chuẩn (luôn thẳng đứng, cân bằng tâm)

Dấu hiệu 4: Dây cáp bị mòn

Biểu hiện: 

Bề mặt dây xỉn xám, có vết xước sâu theo vạch, hoặc đứt các sợi cáp.

Nguyên nhân:

• Hao mòn tự nhiên do dây cáp bị ma sát với bánh xe cầu trục, tang cuốn, hoặc các chốt trong quá trình nâng hạ.

• Xỉ sắt/bụi từ bánh xe mòn hoặc ray gỉ gắn vào dây

• Dây bị bẹp do nâng hàng lệch tâm 

Phương án xử lý: 

• Đo đường kính dây tại vài vị trí: nếu giảm > 10% hoặc bị hỏng, thay dây cáp mới ngay 

• Vệ sinh xỉ sắt/bụi, bôi chất bảo vệ chống oxy hóa nếu dây bình thường 

Dấu hiệu 5: Giới hạn hành trình không hoạt động đúng

Biểu hiện: 

• Khi pa lăng nâng lên đến vị trí cao nhất, motor không tự dừng mà phải tắt tay. 

• Công tắc hành trình dừng sớm hơn bình thường khiến hàng không nâng đủ vị trí làm việc hoặc pa lăng nâng quá cao, gần va chạm với cấu kiện trên.

Nguyên nhân:

• Công tắc hành trình hỏng, tiếp điểm bị dính hoặc oxy hóa (lỗi giới hạn hành trình nâng)

• Dây dẫn tín hiệu từ công tắc đến tủ điện bị đứt

• Vít cài đặt công tắc bị lỏng

Phương án xử lý: 

• Kiểm tra âm thanh phát ra khi pa lăng chạm giới hạn 

• Kiểm tra dây dẫn tín hiệu bị đứt hay tiếp xúc kém, thay dây mới nếu cần 

• Siết chặt vít cài đặt công tắc 

• Vệ sinh tiếp điểm công tắc nếu oxy hóa, nếu bị rỗ thay tiếp điểm hoặc bộ giới hạn mới 

Kết luận

Phát hiện sớm những dấu hiệu cầu trục hỏng bên trên và thực hiện sửa chữa cầu trục, bảo dưỡng định kỳ là chìa khóa kéo dài tuổi thọ thiết bị và tránh những sự cố đột ngột ảnh hưởng đến cả sản xuất và an toàn lao động. Nếu cầu trục và cổng trục của bạn có bất kỳ dấu hiệu nào khác thường, hoặc muốn kiểm tra định kỳ toàn diện, hãy liên hệ Tuấn Cầu Trục để nhận tư vấn kỹ thuật chuyên sâu nhất.